نارسیست یا نارسیسم به یک اختلال روانی گفته می شود که فرد بسیار خودشیفته می شود و خود را بالاتر از بقیه افراد جامعه می بیند. این خودشیفتگی می تواند بسیار اغراق آمیز باشد به نحوی که باعث آزردن خاطر نزدیکان فرد نارسیسم شود. یکی از بزرگترین نشانه های افراد نارسیست در این است که آنها دایره ارتباط کمی دارند و نیازی در ارتباط گرفتن با افراد نمی دانند. این افراد همیشه توقع دارند که با آنها با احترام زیاد برخورد شود و همه توجهات باید به آنها شود. فرد مبتلا به Narcissistic personality disorder یا به اختصار NPD فکر می کند که در مقایسه با باقی افراد منحصر به فرد می باشد و همیشه حق با او می باشد. البته باید اشاره کرد که در سطح طبیعی، مقداری از خودشیفتگی برای اعتمادبه نفس و پیشرفت افراد در زندگی لازم است، اما وقتی از حد تعادل خارج شود، مشکلاتی در روابط اجتماعی، شغلی و زندگی فردی ایجاد می کند. در ادامه با پارسینو همراه باشید تا بیشتر با اختلال شخصیتی نارسیست یا NPD آشنا شوید.
نارسیست کیست؟
شاید برایتان سوال باشد که اختلال شخصیتی نارسیست ریشه داستانی اش در کجاست؛ باید گفت که در یونان باستان، پسری جوان و زیبارو به نام نارکیسوس یا نارسیس وجود داشت که به عشق و ابراز علاقه دلباختگان خود توجهی نداشت. او حتی به زیبا ترین الهه های یونان بی محلی میکرد و توجهی به کسی نداشت، تا اینکه روزی در حین قدم زدن در کنار چشمه ای زلال، تصویر خود را در آب می بیند و شیفته زیبایی های خود می شود. او آنقدر عاشق خود میشود که پس از ساعت ها زل زدن به تصویر خود در چشمه به قصد بغل کردن خودش، در آب می پرد و غرق می شود. خدایان یونان به خاطر ناکامی او در عشق به خودش او را تبدیل به گل نرگس (نارسیسیوم) می کنند تا در کنار رودها و چشمه ها رشد کند و تا بتواند تصویر خود را در آب ها ببیند.
چه کسانی نارسیست هستند؟
آیا تا به حال به افرادی برخورده اید که در فضای مجازی دائما عکس های سلفی خود را به اشتراک می گذارند؟ همین افراد به طور مداوم در حال تعریف از خود به دیگران می باشند و برتریتی در خود می بینند که دیگران آن را ندارند و انتظار دارند که به عنوان فردی مهم شناخته شوند؛ این افراد از اختلال خودشیفتگی یا نارسیسم رنج
می برند. افراد خودشیفته قادر به تشخیص نیاز های دیگر افراد نمی باشند و با نادیده گرفتن مشکلات دیگران به آرامش می رسند. در ادامه با چندین نمونه از رفتار های افراد نارسیست آشنا می شوید که برای تشخیص افراد خودشیفته می توان از آنها استفاده کرد؛ کافی است که حداقل ۵ نمونه از رفتار های زیر را در یک فرد مشاهده کنید تا تشخیص دهید که آیا او اختلال خودشیفتگی دارد یا خیر، این رفتار ها به شرح ذیل می باشد:
- احساس خود مهم پنداری زیاد
- خیال پردازی بیش از حد در مورد موفقیت
- باور داشتن به اینکه آنها خاص هستند
- نیازمند تشویق بقیه هستند
- داشتن حس حقانیت و استحقاق: تصور میکنند که به طور طبیعی شایسته مزایا و امتیازات خاصی هستند.
- کمبود احساس همدلی : توانایی کمی برای درک احساسات و نیازهای دیگران دارند و از نظر ان ها دیگران بی اهمیت هستند.
- حسود بودن نسبت به دیگران
- داشتن رفتار های خودخواهانه
- و…
انواع خودشیفتگی
با تحقیقات به عمل آمده از سوی دانشمندان، پنج مدل مختلف از اختلال نارسیسم شناسایی شده است که به شرح ذیل می باشد:
- خودشیفتگی آشکار
- خودشیفتگی پنهان
- خودشیفتگی آنتاگونیست
- خودشیفتگی جمعی
- خودشیفتگی بدخیم
- هر کدام از نوع های ذکر شده دارای ویژگی های متفاوتی می باشد.
- خودشیفتگی آشکار:
- افراد مبتلا به خودشیفتگی آشکار معمولا علائم زیر را دارند:
- برونگرا
- مغرور
- تصورات اغراق آمیز از خود
- نیازمند تشویق شدن
- عدم همدلی
همچنین طی تحقیقات به عمل آمده، ثابت شده است که افراد مبتلا به خودشیفتگی آشکار بیشتر احساس خوبی و خوشی نسبت به خود دارند و کم پیش می آید که احساس غم و اندوه آنها را احاطه کند.
خودشیفتگی پنهان:
نارسیست پنهان که افراد مستعد آن بسیار آسیب پذیر می باشند، نقطه مقابل خودشیفتگی آشکار می باشد. بیشتر مردم خودشیفتگی را یک اختلال پر سر و صدا می دانند در صورتی که نارسیست پنهان به این گونه نیست. ویژگی شخصیتی این افراد به اینگونه می باشد:
- عزت نفس پایین
- اضطراب و افسردگی مزمن
- درونگرایی
- نداشتن اعتماد به نفس
- احساس قربانی داشتن
- اجتناب پذیری
افراد مبتلا به خودشیفتگی پنهان تمایل زیادی به تجربه احساسات ناخوشایند مانند افسردگی را دارند. از آنها به سختی می شود انتقاد کرد، چرا که پذیرفتن انتقاد برای آنها خیلی سخت می باشد.
خودشیفتگی آنتاگونیستی:
خودشیفتگی آنتاگونیستی هم مانند نارسیم آشکار می باشد. اینگونه افراد معمولا به دنبال رقابت و حریف طلبی می باشند. مهم ترین شاخصه های این نوع خودشیفتگی عبارتند از:
- تکبر بیش از حد
- سو استفاده کردن از دیگران
- تمایل به رقابت
افراد مبتلا به خودشیفتگی آنتاگونیستی معمولا به کسی اعتماد نمی کنند و تمایلی به بخشش دیگران ندارند.
خودشیفتگی جمعی:
نارسیسم جمعی هم مانند نارسیسم آشکار می باشد. افراد مبتلا به خودشیفتگی جمعی به شرح ذیل رفتار می کنند:
- به راحتی عصبانی می شوند
- وانمود به داشتن احساس همدلی می کنند
- نسبت به مسائل ناعادلانه واکنش نشان میدهند
خودشیفتگی بدخیم:
همان طوری که مطالعه کردید، خودشیفتگی می تواند درجات مختلفی داشته باشد که شدید ترین نوع آن نارسیست بدخیم میباشد. این نوع خودشیفتگی مشکلات بیشتری را برای خود فرد و نزدیکانش به ارمغان می آورد. ویژگی های این نوع نارسیسم عبارتند از:
- انتقام جویی
- لذت بردن از آزار رساندن به دیگران (سادیسم)
- پرخاشگری زیاد
- پارانویا در مورد مشکلات احتمالی
پارسینو مرجع مقالات روانشناسی
