Cbt چیست؟
رفتار درمانی شناختی (cognitive behavioral therapy) یک نوع درمان در روان شناسی است که با توجه به شناسایی و حل افکار منفی، تغییر الگوی فکری، رفتار افراد و تمرکز بر روی حل مشکل حال حاضر افراد برای بهبود به پاسخ های او و موفق شدن در حل مشکلات است. Cbt باعث بهبود عملکرد و کیفیت زندگی افراد تحت درمان می شود، در این نوع روش با شناسایی الگو های رفتاری و افکار منفی که باعث افسردگی و اضطراب می شود را شناسایی و با به چالش کشیدن و جایگزین کردن این رفتار ها و افکار مخرب با افکار واقع گرایانه تر می باشد.
انواع روش های درمان شناختی رفتاری (cbt)
- درمان شناختی (CT)
- درمان رفتاری دیالکتیکی (DBT)
- درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی (MBCT)
- درمان پذیرش و تعهد (ACT)
- پیشگیری از مواجهه و پاسخ (ERP)
- درمان رفتاری عقلانی-عاطفی (REBT)
- فعال سازی رفتاری (BA)
که در انتخاب نوع درمان در هر کدام از این روش ها به عواملی مانند مشکل شخص، ویژگی های شخصیتی و نظریه درمانگر بستگی دارد، در ادامه به توضیحات این روش ها میپردازیم:
درمان شناختی (CT)
در این نوع شناخت درمانی (cognitive therapy) درمانگر به صورت مستقیم بر روی تمرکز به افکار منفی و شناسایی آن ها اقدام به درمان فرد میکند که با استفاده از به چالش کشیدن این افکار نادرست و تحریف شده آن ها را با افکار واقع بینانه جایگزین میکند.
درمان رفتاری دیالکتیکی (DBT)
این روش از رفتار درمانی دیالکتیکی ( dialectical behavior therapy ) برای اختلال شخصیت مرزی و سایر اختلالات که با استرس، کنترل احساسات و هر چیزی که در رابطه با نوسانات شدید عاطفی همراه است موثر واقع می شود.
درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی (MBCT)
در این شیوه که با نام (Mindfulness-based cognitive therapy) شناخته میشود، درمانگر با استفاده از ترکیب ذهن آگاهی که شامل مدیتیشن و تمرینات تنفسی و… است و cbt به افراد کمک میکند که نسبت به افکار و احساسات خود آگاهی بیشتر پیدا کنند و تصمیمات بهینه تر و با روشی بهتر با آنها برخورد کنند.
درمان پذیرش و تعهد (ACT)
در روش پذیرش و تعهد که با نام (Acceptance and Commitment Therapy) شناخته میشود همانطور که از اسمش پیداست در این روش بر پذیرش و تعهد به ارزش های زندگی تمرکز دارد. به این معناست که فرد به افکار، احساسات بدون قضاوت خود و تعهد ارزش های شخصی خود را بپذیرد و با وجود مشکلات بتواند زندگی معناداری داشته باشد.
پیشگیری از مواجهه و پاسخ (ERP)
در روش پیشگیری از مواجهه و پاسخ (exposure and response prevention therapy) برای درمان اختلال وسواس فکری یا OCD ایجاد شده که باعث جلوگیری از چرخه وسواس و اجبار و مواجهه تدریجی با محرک های ترسناک است.
درمان رفتاری عقلانی-عاطفی (REBT)
Rebt مخفف کلمه Rational Emotive Behavior Therapy میباشد که باور های نامعقول و الگو های فکری منفی را که به مسائل هیجانی-رفتاری منجر میشود در این روش شناسایی و بهبود میبخشد و به افراد کمک میکند تا تفکر منطقی تری داشته باشند.
فعال سازی رفتاری (BA)
Behavioral activation treatment یا فعال سازی رفتاری رویکردی در سلامت روان است که شامل استفاده از رفتارهایی میشود که فرد با انجام آنها میتواند بر وضعیت خلقی خود تاثیر بگذارد. این روش بر افزایش لذت بخش و معنا دار تمرکز دارد که به بهبود خلق و خو و کاهش علائم افسردگی کمک میکند.
روش درمانی cbt
رفتاردرمانی شناختی نظریات رفتاری و نظریات شناختی را ادغام کرده تا به این نتیجه برسید که ادراک فرد از یک موقعیت، بیشتر از واقعیت آن مشکل واکنش فرد نسبت به آن را تعیین میکند. زمانی که فرد ناراحت یا ناامید باشد، دیدگاه او ممکن است واقعگرایانه نباشد. تغییر نحوه تفکر و نگاه مراجعین به دنیا میتواند پاسخ آنها به شرایط را تغییر دهد.
CBT بر مسائل حال تمرکز داشته، پس درمانگر از مراجعین در مورد اینکه اکنون در ذهنشان چه میگذرد، خواهد پرسید تا افکار و احساسات ناراحتکننده او را شناسایی کند. درمانگر سپس به بررسی این موضوع خواهد پرداخت که آیا این افکار یا احساسات مفید یا معتبر هستند یا خیر. هدف CBT وادار کردن مراجعین به مشارکت فعالانه در برنامه درمانی خود است تا به این درک برسند که راه بهبود زندگیشان، تنظیم تفکر و رویکرد آن نسبت به موقعیتهای روزمره است.
درمان cbt
رفتار درمانی شناختی در سال های اخیر هم به طور فزاینده ای مورد توجه افراد و هم متخصصان درمان قرار گرفته است.
برخی از دلایل این موارد عبارتند از:
- با آگاهی از افکار منفی و غالباً غیرواقعی که احساسات و خلق و خوی افراد را از بین می برد، افراد می توانند الگوی تفکر سالم تری را شروع کنند.
- درمان شناختی رفتاری می تواند یک گزینه درمانی کوتاه مدت باشد.
- این روش درمانی به افراد مبتلا به انواع خاصی از پریشانی عاطفی که نیازی به داروی روانگردان ندارند، کمک می کند.
- نشان داده شده است که به طور موثر به بیماران در غلبه بر طیف گسترده ای از رفتارهای ناسازگار کمک می کند.
- درمان cbt اغلب از برخی از انواع راه های درمانی دیگر مقرون به صرفه تر است.
- یکی از بزرگترین مزایای cbt در روانشناسی این است که به افراد کمک می کند مهارت های مقابله ای را پیدا کنند که در آینده فرد هم مفید باشد.
پرسش و پاسخ رفتار درمانی شناختی (CBT)
CBT چه مشکلاتی را میتواند بهبود ببخشد؟
CBT به طور گسترده ای برای درمان مشکلات مختلف روانی استفاده میشود مانند
- اضطراب
- استرس
- افسردگی
- OCD
- فوبیاها
- PTSD
- اعتیادها
CBT در چه مواردی میتواند کمک کننده باشد؟
- یادگیری مدیریت احساس مانند خشم، ترس یا غم
- برخورد با اندوه
- مقابله با مشکلات سلامت جسمانی
- مدیریت علائم یا پیشگیری از عود بیماری روانی
- بهبود مهارت های ارتباطی
